Social Media na de dood: wie heeft hier het heft in handen?

18-09-2017

Diensten als DeadSocial en LivesOn houden Facebook en Twitter levend, ook na de dood.

Zonder uitzondering roept de hedendaagse digitale wereld nieuwe vraagstukken op die we voorheen niet kenden. Wanneer het onderwerp van de dood hier ook nog eens bij komt stijgt de complexiteit tot een ongekend niveau. Een afscheid van- en een herinnering aan een dierbare stoppen niet meer bij een ceremonieel afscheid, een gedenkplaats of foto's. Met de komst van social media is een necrologie misschien wel nooit meer helemaal 'af'.

Wanneer we iets op Facebook of Twitter plaatsen, of een (zakelijk) document in de cloud opslaan denken we meestal niet aan onze eigen onsterfelijkheid. Daarbij denken we waarschijnlijk al helemaal niet aan wat er met onze 'online bezittingen' gebeurt als wij er zelf niet meer zijn. En hoe zit het met het beheer van onze accounts, blijven ze überhaupt voortbestaan?

Volgens ICT jurist Wouter Dammers van ICTRecht in Amsterdam, leert de praktijk ons dat "bijna niemand bij dit soort vraagstukken heeft stilgestaan". Maar, de digitale dood vormt een steeds actueler onderwerp in ons leven. Facebook toont ons de harde urgentie; acht jaar na de oprichting waren er al 30 miljoen leden overleden. Wanneer deze trend doorzet en alle profielen van overledenen blijven bestaan, heeft Facebook in 2065 meer dode dan levende leden. Maar hoe gaat een media als Facebook, of bijvoorbeeld Twitter, eigenlijk om met overleden profielhouders?

Momenteel worden profiel pagina's van overleden personen op Facebook omgezet naar een herdenkingspagina. Deze pagina's tonen foto's en berichten onder de eerder gekozen privacy instellingen, maar nabestaanden kunnen geen aanpassingen maken. In de toekomst zal dit veranderen; gebruikers wijzen een 'erfgenaam' aan die het beheer en gebruik van de pagina in handen krijgt. Zo kan een profiel na de dood eeuwig voortbestaan.

Google biedt de Inactieve Accountmanager aan. Deze stuurt na een bepaalde periode van inactiviteit een bericht aan de beheerder. In dit bericht wordt vastgesteld dat de persoon in kwestie al een bepaalde tijd (3 tot 12 maanden) 'inactief' is geweest. Bij het uitblijven van een tegenbericht zal het profiel toegewezen worden aan een eerder genoemde erfgenaam.

Twitter heeft ervoor gekozen om de overledene "levend" te houden. Dit doen ze via LivesOn. Deze app beweert via robots, gevoed door algoritmes, het Twitter gedrag van een levende na te kunnen bootsen. Op die manier Twittert een persoon na de dood nog 'vrolijk' door. Of zoals LivesOn zegt; "When your heart stops beating, you'll keep tweeting."

Om de komende 999 jaar vooruit berichten te kunnen plaatsen kan men zich aanmelden bij DeadSocial. Zij maken het mogelijk om na het overlijden vooraf ingestelde berichten te blijven plaatsen op Facebook, Twitter en LinkedIn. Zo kunnen nabestaanden op hun verjaardag felicitaties blijven ontvangen van de overledene.

Al deze initiatieven zijn redelijk nieuw maar roepen nu al vele ethische, psychologische en juridische kwesties op. Voorstanders menen dat ze een 'digitale extensie' vormen van de ouderwetse. Maar, zijn kunstmatige Tweets wel een extensie hiervan? Hoe gaan we om met misbruik? De dood vormt in dit geval het ultieme gebrek aan verantwoording. En wat voor toekomst huist er eigenlijk in een online platform wat gerund wordt door digitale spoken?

<< Terug